Arka Ayak Varusu: Topuk "İçeri Bakınca"

Ayaklarınızın veya çocuğunuzun ayaklarının içe doğru "büküldüğünü" hiç fark ettiniz mi? Arka ayak varusu, muayenehanemde oldukça sık karşılaştığım bir durumdur.

Bahsettiğimiz şey, topuk kemiğinin (yani kalkaneusun) bacağın normal eksenine göre içe doğru eğilmesiyle oluşan bir ayak deformitesidir. Aslında bu nadir görülen bir durum değil. Birçok hasta, ayakkabılarının normalden daha çabuk yıprandığını fark ettikleri veya yürürken rahatsızlık hissettikleri için endişeyle bana geliyor.

Arka ayak varusu her yaşta görülebilir. Çocuklarda genellikle gelişimsel bir sorundur; yetişkinlerde ise travma veya diğer rahatsızlıkların sonucu olabilir. İyi haber şu ki, özellikle sorun erken teşhis edilirse etkili bir şekilde tedavi edilebilir.

Arka ayak varusu tam olarak nedir?

Ayak bileğinizi arkadan incelediğinizi hayal edin. Normal şartlarda, topuk neredeyse bacakla aynı hizada olmalı, belki de hafif bir dışa doğru eğimle (fizyolojik valgus dediğimiz şey). Arka ayak varusunda ise bunun tam tersi olur: topuk içe doğru "çöker".

Ayak doğal dengesini kaybediyormuş gibi. Vücut ağırlığınızı eşit olarak dağıtmak yerine, ayağın dış kenarına daha fazla ağırlık bindirdiğinizde, bu durum sadece ayakta değil, sırtta da sorunlara yol açabilecek bir dizi telafi mekanizması oluşturur.

Hastalar bana sık sık, "Doktor, nedenini bilmiyorum ama ayakkabılarım hep dıştan aşınıyor" diyorlar. Bu, genellikle ayakta bir sorun olduğunun ilk işaretidir. Topuk varusu az ya da çok belirgin olabilir; bazı durumlarda neredeyse görünmezken, diğerlerinde çıplak gözle bile oldukça belirgindir.

Sebepleri mi? Birkaç tane var.

Peki, arka ayak varusu neden oluşur? Bunun birçok nedeni vardır ve bunlar genellikle her vakayı biraz farklı kılan şekillerde iç içe geçer.

Çocuklarda çok sık görülen bir doğuştan gelen sorundur. Ayak, hamilelik sırasında bu şeklini alır. Kimsenin suçu değildir, sadece olur. Bazen, daha karmaşık olan ve özel bir yaklaşım gerektiren talipes equinovarus gibi diğer durumlarla ilişkilidir.

Yetişkinlerde durum farklıdır. Ayak bileği yaralanmaları, kötü iyileşmiş topuk kemiği kırıkları ve tendon yaralanmaları—özellikle arka tibialis tendonu—ayak bileği deformitesine yol açabilir. Geçenlerde, yıllar önce kötü bir ayak bileği kırığı geçirmiş bir hasta beni görmeye geldi: zamanla ayakta belirgin bir varus (ayak bileği içe doğru dönmesi) gelişmişti.

Bazı nörolojik hastalıklar da sorumlu olabilir. Serebral palsi, spina bifida veya Charcot-Marie-Tooth hastalığı gibi durumları düşünüyorum. Bu durumlarda, kas dengesizliği yavaş yavaş deformiteye yol açar.

Bir de yüksek kemerli ayaklar var; yani çok yüksek kemerli ayaklar. Bunlar genellikle varus arka ayak ile birlikte görülür ve "kavus varus" olarak adlandırdığımız bir duruma yol açar. Bu kombinasyon, doğru şekilde yönetilmezse ciddi sorunlara neden olabilir.

Hastaların bana gelmelerine neden olan belirtiler

"Doktor, ayağımın dış tarafında, şurada ağrı var." En sık duyduğum şey bu. Ayak yan tarafındaki ağrı, tüm ağırlığın o bölgeye binmesinden dolayı, arka ayak varusunun tipik bir belirtisidir.

Ancak sorun sadece ağrı değil. Birçok hasta, özellikle engebeli arazide yürürken dengesizlik hissi yaşadığından şikayet eder. Aslında, varus ayak daha kolay dışa doğru "dönme" eğilimindedir.

Ayakkabılar karakteristik bir şekilde aşınıyor: dış kenarda çok, iç kısımda ise az. Bazı hastalar bana hemen şunu söylüyor: "Ayakkabılarım eskisine göre yarı yarıya daha kısa süre dayanıyor ve her zaman aynı yerden aşınıyorlar."

Zamanla, sorun çözülmezse, ağrı ayak bileğinde, dizde hatta sırtta da ortaya çıkabilir. Vücut yetersiz desteği telafi etmeye çalışır, ancak sonunda bir şeyler bozulur.

Daha ciddi vakalarda, ayağın dış tarafında ağrılı nasırlar ve siğiller oluşur. Bir de göz ardı edilmemesi gereken estetik sorun var: birçok hasta, özellikle yaz aylarında, ayaklarının görünümünden rahatsızlık duyar.

Teşhis nasıl konulur?

Ayak bileği varusundan şüphelenilen bir hasta muayenehaneme geldiğinde, ilk yaptığım şey yürüyüşünü izlemektir. Duruşunu, yürüyüşünü ve topallayıp topallamadığını veya herhangi bir özel telafi mekanizması kullanıp kullanmadığını gözlemlerim.

Daha sonra onu yalınayak ayakta durdurup arkadan muayene ediyorum. Bu pozisyonda arka ayak varusu genellikle açıkça görülebiliyor. Ayrıca ayağın esnekliğini de kontrol ediyorum: Deformiteyi elle düzeltebiliyor muyum? Eğer öyleyse, konservatif tedavi için iyi bir işarettir.

Ayakkabıları incelemek çok önemli. Öğrencilerime her zaman ayakkabıları gösteririm: "Bakın, ne kadar yıpranmış olduğunu görüyor musunuz? Bu size kelimelerden çok daha fazlasını anlatır." Aşınma deseni ayağın hikayesini anlatır.

Tam bir resim elde etmek için neredeyse her zaman röntgen çektiririm. Ayağın ön-arka ve yan görünümleri, genellikle ağırlık taşıyan arka ayak görünümü de dahil olmak üzere. Bu testler bana deformitenin ne kadar şiddetli olduğunu ve başka ilişkili anormalliklerin olup olmadığını gösterir.

Bazı durumlarda, özellikle tendon sorunlarından şüpheleniyorsam veya ameliyat planlamam gerekiyorsa, MR gerekebilir. Ancak çoğu durumda, kapsamlı bir klinik muayene ve röntgen filmleri teşhise rehberlik etmek için yeterlidir.

Tedavi seçenekleri

Bu, sorunun ciddiyetine ve hastanın yaşına büyük ölçüde bağlıdır. Küçük çocuklarda, çoğu zaman konservatif tedavilerle birçok şey düzeltilebilir. Kişiye özel tabanlıklar, özel fizyoterapi ve bazen düzeltici alçılar bile kullanılabilir.

Genellikle ilk denediğim şey tabanlık oluyor. Mağazadan alınan standart tabanlıklardan bahsetmiyorum elbette; özellikle o ayağa göre tasarlanmış, kişiye özel ortopedik tabanlıklardan bahsediyorum. Amaç, ayağın pozisyonunu düzeltmek ve yükü daha iyi dağıtmaktır. Birçok hasta anında rahatlama hissediyor.

Fizyoterapi, özellikle ayağı stabilize eden kasları güçlendirmek için çok yardımcı olabilir. Germe egzersizleri, tibialis posterior kasının güçlendirilmesi ve propriosepsiyon üzerinde çalışılması önemlidir. Küçük gibi görünse de fark yaratır.

Konservatif tedavi yeterli olmadığında cerrahi müdahale düşünülebilir. En basit topuk kemiği osteotomisinden, ön ayağı da içeren daha karmaşık işlemlere kadar çeşitli teknikler mevcuttur. Uygulanacak işlem türü, özel duruma bağlıdır.

Sonuçta, her ayak farklı bir hikaye anlatır. Bir hasta için işe yarayan yöntem, bir diğeri için işe yaramayabilir. Bu nedenle bireysel değerlendirme şarttır.

Ameliyattan sonra ne olur?

Ameliyat gerekliyse, iyileşme süreleri büyük ölçüde değişir. Basit bir topuk kemiği osteotomisi için genellikle 6-8 hafta boyunca bir korseye ihtiyaç duyulur, ardından yavaş yavaş yürümeye başlanabilir.

Hastalarım bana her zaman "Ne zaman tekrar koşabileceğim?" diye soruyorlar. Bu duruma bağlı. Genellikle daha zorlu sporlar için 4-6 ay beklemeniz gerekiyor. Ancak cerrahi endikasyon doğru olduğunda her zaman çok tatmin edici sonuçlar görüyorum.

Ameliyat sonrası fizyoterapi çok önemlidir. İyi bir ameliyat yapmak yeterli değildir; aynı zamanda doğru bir rehabilitasyon da gereklidir. Aksi takdirde, ameliyatın faydalarının büyük bir kısmı kaybolur.

Sorunu nasıl önleyebiliriz?

Dürüst olmak gerekirse, doğuştan gelen bir yatkınlık söz konusu olduğunda yapabileceğiniz pek bir şey yok. Ancak birçok durumda durumun daha da kötüleşmesini önleyebilirsiniz.

Doğru ayakkabı her şeyi değiştirir. Yüksek topuklu ayakkabılardan kaçının ve iyi kemer desteği olan ayakkabılar seçin. Ve her şeyden önemlisi, anormal bir uyumun ilk belirtilerini fark ederseniz, sorun daha da kötüleşene kadar beklemeyin.

Çocuklar için düzenli kontroller önemlidir, özellikle de ailede ayak deformitesi öyküsü varsa. Müdahale ne kadar erken yapılırsa, sonuçlar o kadar iyi olur.

SmartHallux: Size nasıl yardımcı olabiliriz?

Bu alanda özel deneyim kazanmış olan Dr. Luigi Manzi, en modern teknikleri kullanarak her hastaya kişiselleştirilmiş bir tedavi yolu izlemektedir.

SmartHallux ekibi , halluks valgus , Morton nöroması ve ayak ağrısına neden olan diğer deformiteler gibi rahatsızlıkları tedavi etmektedir . Tedavi süreci boyunca kapsamlı destek sağlayan SmartHallux , ihtiyaçlarınıza özel etkili tedavi için mükemmel bir seçim olabilir. SmartHallux ekibiyle uzman görüşmesi için hemen randevu alın.

Sıkça sorulan sorular