Yetişkinlerde pes ekinus: ayak yere tam basmadığında

Hiç parmak uçlarında yürüyen birini gördünüz mü? Bunun sebebi jimnastik yapmaları değil, ayaklarını tamamen yere basamamalarıdır. Yetişkinlerde buna çarpık ayak diyoruz.

Bu durumu muayenehanemde sandığınızdan daha sık görüyorum. Hastalar genellikle endişeli bir şekilde geliyor, bana yürüme güçlüğü, ayak bileği ağrısı veya tam olarak açıklayamadıkları bir dengesizlik hissi anlatıyorlar. "Doktor, sanki ayağım kilitlenmiş gibi," diyorlar sık ​​sık.

Çarpık ayak sadece kozmetik bir sorun değil –her ne kadar başkalarına garip gelse de– günlük hayatı gerçekten zorlaştırabilen gerçek bir deformitedir.

"Çarpık ayak" gerçekte ne anlama geliyor?

Yetişkinlerde görülen ayak deformitesi (equinus ayak) derken, ayağın sürekli olarak plantar fleksiyon pozisyonunda kaldığı bir durumu kastediyoruz. Basitçe söylemek gerekirse, ayak aşağı doğru "uçmuş" durumdadır, sanki sürekli çok yüksek topuklu ayakkabılarla yürüyormuşsunuz gibi.

Bir atın ayağını düşünün – "at ayağı" adını da buradan alıyor. Yürürken topuk yere tam olarak değemez. Ayağın bu zorunlu pozisyonu, vücutta bir dizi telafi mekanizması yaratır ve bu da uzun vadede gerçekten sorunlu hale gelebilir.

Ayak tabanı fasyası, tendonlar ve ayak bileği kasları; her şey anormal bir gerilime maruz kalıyor. Sanki vücudunuz sürekli olarak eğimli bir zeminde yürümeye adapte oluyor. Çok yorucu, değil mi?

Çarpık ayak nedenleri: Neden oluşur?

Şimdi, bu ilginç çünkü yetişkinlerdeki nedenler çocuklardakilerden çok farklı. Benim pratiğimde, inme gibi büyük nörolojik sorunlarla ilgili vakalar gördüm. Beynin bir kısmı hasar gördüğünde, ayak kasları normal kontrolünü kaybedebilir.

Yaşlandıkça yetişkin ayak bileği deformitesi (equinovarus) geliştiren serebral palsili hastaları tedavi ettim. Diyabet de sıkça karşılaştığım bir diğer neden; bu hastalık ayaktaki sinirleri ve kan damarlarını hasarlandırarak ilerleyici kas güçsüzlüğüne neden olabiliyor.

Sinir hasarı belki de en çarpıcı nedendir. Geçenlerde, yıllar önce ciddi bir trafik kazası geçirmiş bir hasta bana geldi. Travma, ayak parmağının kalkmasını sağlayan kasları kontrol eden sinire zarar vermişti. Sonuç? Yürümeyi giderek zorlaştıran sonradan oluşan çarpık ayak (clubfoot).

Sorun kendini nasıl gösteriyor?

Belirtiler mi? Ne arayacağınızı bildiğinizde oldukça açık. Hasta parmak uçlarında yürür, genellikle "adım adım yürüme" dediğimiz karakteristik bir yürüyüş şekli sergiler; ayak parmaklarının yere sürünmesini önlemek için dizini önemli ölçüde yukarı kaldırır.

Topuğun üzerine basmakta zorluk çekmek en önemli belirti, ancak tek belirti değil. Birçok hasta bana ayak bileği ağrısından ve sürekli bir dengesizlik hissinden bahsediyor. Geçen hafta bir kadın bana, "Sürekli dengede durmak zorundaymışım gibi hissediyorum" dedi.

Topuk ağrısı, özellikle ayağı öne doğru zorlamaya çalışırken şiddetlenebilir. Bazı kişilerde aşırı kullanımdan kaynaklanan ayak parmaklarında da sorunlar gelişebilir. Topuk dikeni veya plantar fasyanın iltihaplanması da sık görülen durumlar arasındadır.

Teşhise nasıl ulaştım?

Ayak eğriliği şüphesiyle muayenehaneme gelen bir hastaya ilk yaptığım şey, nasıl yürüdüğünü gözlemlemektir. Bir kişinin yürüyüşüne bakarak ne kadar çok bilgi edinebileceğiniz inanılmaz.

Ardından fiziksel muayeneye geçiyorum. Ayak bileğinin hareket açıklığını kontrol ediyorum, kas gücünü değerlendiriyorum ve duyuyu test ediyorum. Sorunun nörolojik mi yoksa mekanik mi kaynaklı olduğunu belirlemek çok önemli; bu, tedavi yaklaşımını tamamen değiştiriyor.

Peki ya enstrümantal testler? Kemik problemlerini ekarte etmek için ilk adım röntgendir. Özellikle tendon probleminden şüpheleniyorsam, yumuşak dokuları daha iyi değerlendirmek için bazen MR isterim. Seçilmiş vakalarda, sinir fonksiyonunu değerlendirmek için elektromiyografi (EMG) de faydalı olabilir.

Tedavi seçenekleri

Bana herkesin sorduğu soru şu: "Doktor, bu iyileştirilebilir mi?" Cevap birçok faktöre bağlıdır: neden, sorunun ne kadar süredir devam ettiği, hastanın yaşı.

Daha hafif vakalarda genellikle konservatif bir yaklaşımla başlarız. Fizik tedavi, özellikle sorun çok karmaşık değilse, harikalar yaratabilir. Spesifik egzersizler arasında Aşil tendonunun gerilmesi, ayak sırtı kaslarının güçlendirilmesi ve denge ile propriosepsiyon üzerinde çalışılması yer alır.

Gece atelleri, dinlenme sırasında ayağı doğru pozisyonda tutmaya yardımcı olabilir. Bazen yürüyüşe yardımcı olan özel tabanlıklar da reçete ediyorum, ancak dürüst olmak gerekirse, daha ciddi vakalarda etkinlikleri sınırlı oluyor.

Konservatif tedavi yeterli olmadığında, cerrahi müdahaleyi düşünmeliyiz. Aşil tendonu uzatmasından tendon transpozisyonuna ve daha karmaşık kemik işlemlerine kadar çeşitli prosedürler mümkündür. Her vaka benzersizdir ve kişiselleştirilmiş bir yaklaşım gerektirir.

İyileşme yolculuğu

Ayak deformitesi ameliyatı sonrası rehabilitasyon sabır gerektirir. Çok fazla sabır. Genellikle hastaların birkaç ay sonra daha iyi yürümeye başladığını görüyorum, ancak tam iyileşme bir yıla kadar sürebilir.

Beklentileriniz konusunda gerçekçi olmak önemlidir. Tamamen normal bir ayak her zaman mümkün olmayabilir, ancak çoğu durumda yaşam kalitesinde önemli bir iyileşme sağlanır.

Mümkün olduğunca önlem alın.

Yetişkin atlarda ayak hastalığını önlemek genellikle zordur çünkü başlıca nedenleri olan inme, diyabet, travma her zaman önlenebilir değildir. Bununla birlikte, risk altındaki hastalar için bir şeyler yapabiliriz.

Diyabet hastaları için kan şekeri kontrolü çok önemlidir. Düzenli ayak kontrolleri ve nöropatinin erken belirtilerine dikkat etmek şarttır. Felç geçirenler için ise erken ve etkili rehabilitasyon, ikincil deformitelerin önlenmesinde fark yaratabilir.

SmartHallux: Size nasıl yardımcı olabiliriz?

Bu alanda geniş deneyime sahip olan Dr. Luigi Manzi, en modern teknikleri kullanarak her hastaya kişiselleştirilmiş bir tedavi planı uygulamaktadır. Bu çok disiplinli yaklaşım, hem konservatif hem de ileri cerrahi çözümler sunmamızı sağlamaktadır.

SmartHallux ekibi , halluks valgus , Morton nöroması ve ayak ağrısına neden olan diğer deformiteler gibi rahatsızlıkları tedavi etmektedir . Tedavi süreci boyunca kapsamlı destek sağlayan SmartHallux , ihtiyaçlarınıza özel etkili tedavi için mükemmel bir seçim olabilir. SmartHallux ekibiyle uzman görüşmesi için hemen (yeni sekmede açılır) randevu alın.

Sıkça sorulan sorular