Erosieve artrose: wanneer het gewricht "wegslijt"

Heeft u deze term wel eens van uw arts gehoord en was u er een beetje door in de war? Dat komt vaak voor. Erosieve artritis is niet precies het klassieke type waar u meestal over hoort – het soort dat bijvoorbeeld de knieën van oma aantast na jarenlang traplopen.

Nee, deze is anders. Hij is agressiever, meer... irritant, laten we zeggen. En als het de voet aantast? Nou, dan wordt lopen echt een serieus probleem.

Laatst kwam er een patiënt naar me toe die zei: "Dokter, het voelt alsof ik kleine steentjes in mijn gewricht heb." Deze omschrijving is me bijgebleven, omdat hij het gevoel zo goed weergeeft.

Maar wat betekent "erosieve artrose" nu precies?

Laten we beginnen met de basis. Normale artrose – de soort die we allemaal kennen – is wanneer het kraakbeen in het gewricht geleidelijk slijt. Zie kraakbeen als de gladde bekleding die ervoor zorgt dat botten wrijvingsloos over elkaar heen kunnen glijden.

Bij erosieve artrose gebeurt er echter iets veel dramatischer. Niet alleen slijt het kraakbeen weg, maar er ontstaan ​​ook daadwerkelijke erosies – gaten – in het onderliggende bot. Het is alsof het gewricht letterlijk van binnenuit wordt uitgehold.

Zie je nu waarom patiënten me vaak vertellen dat de pijn anders is? Intensiever, meer gelokaliseerd. En bovenal, meer beperkend in dagelijkse activiteiten.

Waarom gebeurt dit?

Nu komt de hamvraag. Om eerlijk te zijn, zijn de oorzaken van de symptomen van erosieve artrose multifactorieel – excuseer de technische term, maar in dit geval is die op zijn plaats.

Allereerst is er een genetische component. Sommigen van ons zijn daadwerkelijk "geprogrammeerd" om dit soort problemen te ontwikkelen. Het is niet onze schuld, zo zijn we nu eenmaal gemaakt. Bovendien, als je naar je familie kijkt en ziet dat opa, vader en oom allemaal gewrichtsproblemen hebben...

Dan zijn er nog de trauma's. Die nare blessure van twintig jaar geleden waarvan je dacht dat die volledig genezen was? Nou, misschien heeft die toch zijn sporen achtergelaten. Het gewricht "onthoudt" het en jaren later kan dat problemen opleveren.

Lichaamsgewicht is absoluut belangrijk. Ik wil niet belerend overkomen, maar jarenlang extra kilo's meedragen betekent dat je gewrichten constant onder druk staan. Het is pure natuurkunde: meer gewicht, meer druk, meer slijtage.

En dan is er nog het werk. Sommige beroepen zijn echt funest voor gewrichten. Ik denk dan aan metselaars, professionele sporters, iedereen die de hele dag op harde ondergronden staat.

De signalen die je niet kunt negeren

Pijn is natuurlijk het eerste waarschuwingssignaal. Maar het is niet zomaar pijn. Het is het soort pijn dat mijn patiënten omschrijven als "diepe" pijn, die verergert bij inspanning en waardoor je denkt: "O jee, ik kan mijn voet niet neerzetten."

Ochtendstijfheid is heel normaal. Je stapt uit bed en de eerste paar stappen voelt het alsof je gewrichten vastzitten in de roest. Dan warmt het beetje bij beetje op en voelt het iets beter. Maar slechts een klein beetje.

Er kan wel of geen zwelling aanwezig zijn. Dat hangt grotendeels af van de mate van ontsteking op dat moment. Wat bijna altijd aanwezig is, is een beperking van de beweging. Je kunt bepaalde dingen die je vroeger zonder erbij na te denken deed, niet meer doen.

Crepitatie – dat schurende geluid wanneer je het gewricht beweegt – is een ander kenmerkend symptoom. Sommige patiënten zeggen tegen me: "Dokter, ik hoor het kraken." Dat is het geluid van de beschadigde gewrichtsoppervlakken die tegen elkaar wrijven.

Hoe komen we tot de diagnose?

Als een patiënt met deze symptomen mijn praktijk binnenkomt, is het eerste wat ik doe luisteren. Echt waar. Het verhaal dat ze me vertellen, zegt me vaak zoveel.

Daarna volgt het lichamelijk onderzoek. Ik kijk naar hoe hij loopt, hoe hij zijn voet neerzet en waar hij pijn voelt als ik druk uitoefen. Ik controleer zijn bewegingen, stabiliteit en eventuele afwijkingen.

Maar de definitieve diagnose wordt gesteld met röntgenfoto's. Die laten alles zien: boterosie, vernauwing van de gewrichtsruimte, osteofyten (die botuitsteeksels die zich aan de randen van het gewricht vormen). Het is als een kaart van de schade die in de loop der tijd is ontstaan.

Soms is een MRI-scan nodig, met name om de toestand van het omliggende zachte weefsel te beoordelen. Maar in de meeste gevallen is een goede röntgenfoto meer dan voldoende om te begrijpen waar we mee te maken hebben.

Wat kunnen we doen om erosieve artrose te behandelen?

Nu komen we bij de kern van de zaak. Helaas bestaat er geen toverstokje dat uw gewricht weer als nieuw kan maken. Artrose is een onomkeerbaar proces. Maar dat betekent niet dat we de moed moeten opgeven!

Conservatieve behandeling is altijd de eerste aanpak. Ontstekingsremmende medicijnen bestrijden pijn en zwelling, en fysiotherapie behoudt de mobiliteit en versterkt de omliggende spieren. Onderschat fysiotherapie nooit – een goede therapeut kan wonderen verrichten.

Cortisone-injecties kunnen tijdelijke verlichting bieden, vooral tijdens opvlammingen. Ze zijn geen permanente oplossing, maar wanneer de pijn echt ondraaglijk is, kunnen ze zeer nuttig zijn.

Voor de voet en enkel raad ik vaak op maat gemaakte steunzolen aan. Deze helpen de druk te herverdelen en de belasting op het beschadigde gewricht te verminderen. Het is verbazingwekkend hoe een goed gemaakte steunzool je levenskwaliteit kan verbeteren.

Wanneer de pijn invaliderend wordt en conservatieve therapie niet meer werkt, wordt een operatie overwogen. Bij de voet houdt dit vaak een artrodese in, oftewel het 'vastzetten' van het gewricht in een functionele positie. Het lijkt misschien drastisch, maar ik verzeker u dat veel patiënten daarna weer pijnvrij kunnen lopen.

Wat kunnen we in de loop der tijd verwachten?

Erosieve artrose is een progressieve ziekte. Dit betekent dat de aandoening na verloop van tijd doorgaans verergert. Maar let op: de progressie hoeft niet per se lineair of snel te verlopen.

Ik heb patiënten die al jaren met erosieve artritis leven zonder noemenswaardige problemen, en alles onder controle houden met conservatieve therapie. Anderen daarentegen verslechteren sneller en hebben agressievere behandelingen nodig.

Het geheim? Wacht niet tot de pijn ondraaglijk wordt. Hoe eerder je ingrijpt, hoe beter. Het beschadigde gewricht moet worden 'verwend', niet mishandeld.

Preventie: er kan iets aan gedaan worden

Het is duidelijk dat je weinig kunt doen aan een genetische aanleg. Maar er zijn wel andere factoren die je kunt beïnvloeden.

Een gezond lichaamsgewicht behouden is essentieel. Ik weet het, het is makkelijker gezegd dan gedaan, maar het maakt echt een verschil. Elke kilo die je verliest, betekent minder druk op je gewrichten.

Regelmatige lichaamsbeweging – de juiste soort, niet de soort die je gewrichten belast – helpt je kraakbeen te voeden en je spieren sterk te houden. Zwemmen is daar bijvoorbeeld perfect voor.

Voorkom blessures zoveel mogelijk. Draag geschikt schoeisel, wees voorzichtig op oneffen terrein en overdrijf het niet met intensieve sporten als je er niet getraind voor bent.

SmartHallux: Waar wij u kunnen helpen

Dr. Luigi Manzi, die specifieke ervaring op dit gebied heeft opgedaan, begeleidt elke patiënt met een persoonlijk behandelplan en maakt daarbij gebruik van de modernste technieken.

Onze filosofie is om altijd eerst de minst ingrijpende oplossing te zoeken, maar als een operatie noodzakelijk is, maken we gebruik van de meest geavanceerde en minimaal invasieve technieken die beschikbaar zijn.

Het SmartHallux- team behandelt aandoeningen zoals hallux valgus , Morton-neuroma en andere misvormingen die voetpijn veroorzaken. SmartHallux biedt uitgebreide ondersteuning gedurende het gehele behandeltraject en is een uitstekende keuze voor een effectieve behandeling op maat. Boek nu (opent in een nieuw tabblad) uw consult bij het SmartHallux-team.

Veelgestelde vragen