Heb je wel eens het gevoel dat je meteen na het opstaan in je enkel pijn doet? Of merk je na een lange werkdag dat je enkel gezwollen en pijnlijk is?
Waarschijnlijk heb je te maken met wat wij artsen enkelartralgie noemen. Dat is niets meer dan gewrichtspijn, maar wanneer het dit gebied aantast, dat zo cruciaal is voor onze mobiliteit, kan het je dagelijks leven behoorlijk bemoeilijken.
Ik zie veel patiënten die op mijn spreekuur komen en dit probleem onderschatten. "Dokter, het is maar een beetje pijn in de enkel," zeggen ze dan. Maar gewrichtspijn kan verschillende aandoeningen maskeren die wel aandacht verdienen.
Wat het werkelijk betekent om enkelartralgie te hebben

Wanneer we het over gewrichtspijn hebben, bedoelen we simpelweg pijn in de gewrichten. De enkel is echter meer dan alleen een gewricht; het is een complex systeem van botten, ligamenten en pezen dat ons hele lichaamsgewicht moet dragen en ons in staat stelt te lopen, rennen en springen.
Enkelartrose kan het enkelgewricht (het belangrijkste gewricht) of andere kleine gewrichten in de voet aantasten. Het is een vaker voorkomend probleem dan je misschien denkt, vooral bij sporters en mensen die voor hun werk veel moeten staan.
Je hebt vast wel eens mensen horen zeggen: "Ik heb artrose in mijn enkels" of "Ik lijd aan chronische gewrichtspijn." Het zijn allemaal uitingen van hetzelfde fenomeen: gewrichtspijn, die een behoorlijk vervelende metgezel kan worden.
Waarom doet je enkel pijn? Er zijn veel oorzaken.

Het eerste wat ik mijn patiënten altijd vraag is: "Wanneer is de pijn begonnen?" Deze vraag helpt me te begrijpen of we te maken hebben met een trauma of met iets dat zich in de loop der tijd heeft ontwikkeld.
Verstuikingen zijn waarschijnlijk de meest voorkomende oorzaak die ik zie. Het enige wat nodig is, is een verkeerd geplaatste stap, een onzichtbare kuil of een verkeerde beweging tijdens het sporten. De ligamenten rekken uit of scheuren, en er ontstaat een ontsteking. Het probleem is dat veel mensen een eerste verstuiking niet goed behandelen, wat kan leiden tot chronische instabiliteit.
Aan de andere kant ontstaat niet alle gewrichtspijn door een trauma. Artrose in de enkel is bijvoorbeeld het gevolg van jarenlange slijtage. Zie kraakbeen als het loopvlak van een autoband: na verloop van tijd slijt het, wrijven de botten tegen elkaar en ontstaat er pijn.
Dan is er nog tendinitis. Vaak is de achillespees aangedaan, maar ook de peroneale pezen kunnen ontstoken raken, vooral als je sporten beoefent waarbij je vaak van richting moet veranderen of als je zonder voldoende voorbereiding met een nieuwe activiteit bent begonnen.
Reumatoïde artritis is een heel ander verhaal. Het is een auto-immuunziekte die ook de enkel kan aantasten, waardoor aanhoudende ontstekingen ontstaan en, indien onbehandeld, progressieve misvormingen optreden. Jicht daarentegen kan aanvallen van ondraaglijke pijn veroorzaken – ik heb patiënten gezien die zelfs geen laken op hun huid konden aanraken.
Symptomen die u niet mag negeren

Pijn is uiteraard het belangrijkste symptoom, maar het is niet altijd hetzelfde. Sommige patiënten beschrijven een doffe, constante pijn, anderen beschrijven scherpe, plotselinge, stekende pijnen.
De pijn gaat vaak gepaard met zwelling. U merkt misschien dat uw schoen strakker zit of dat uw enkel meer gezwollen is dan normaal, vooral 's avonds.
Ochtendstijfheid is typisch voor chronische gewrichtspijn. "Dokter, de eerste paar stappen zijn een ware kwelling," hoor ik vaak. Maar na een stukje lopen gaat het beter. Het is alsof het gewricht even moet "opwarmen".
Moeite met bewegen kan geleidelijk ontstaan. U merkt misschien dat u uw enkel niet meer zo gemakkelijk kunt buigen als voorheen, of dat bepaalde bewegingen pijn veroorzaken. Sommige patiënten vertellen me dat ze een 'krakend' gevoel ervaren bij het bewegen van het gewricht.
Hoe stel ik een diagnose in mijn praktijk?

Wanneer een patiënt met enkelartrose bij mij komt, begin ik altijd met luisteren. Ik wil alles weten: wanneer het begon, wat de pijn verergert, wat de pijn verlicht en of er sprake is geweest van een eerder trauma.
Daarna volgt het lichamelijk onderzoek. Ik kijk hoe u loopt, observeer de vorm van uw enkel en controleer op zwelling of roodheid. Ik voel aan het gewricht om precies te bepalen waar de pijn zit – dit geeft me veel informatie over de mogelijke oorzaak.
Specifieke tests helpen me te bepalen of er sprake is van ligamentinstabiliteit of dat het probleem eerder een gewrichtsprobleem betreft. De voorste schuifladetest laat me bijvoorbeeld zien of de ligamenten intact zijn.
Instrumenteel onderzoek is vaak nodig. Een röntgenfoto is vrijwel altijd de eerste stap: deze toont de conditie van de botten, eventuele tekenen van artritis en verborgen breuken. Bij twijfel kan ik een MRI aanvragen om de weke delen, zoals ligamenten, pezen en kraakbeen, beter te beoordelen.
In sommige gevallen, met name wanneer ik een ontstekingsoorzaak vermoed, zal ik ook bloedonderzoek laten uitvoeren om ontstekingsmarkers te controleren.
De behandelingsopties die we beschikbaar hebben

Het goede nieuws is dat we veel behandelingsopties hebben voor enkelartralgie. De eerste aanpak is vrijwel altijd conservatief.
Rust is essentieel, vooral in acute fasen. "Maar dokter, ik kan niet stilzitten!" – dat hoor ik vaak. Ik begrijp het, maar soms is het ontlasten van het gewricht de eerste stap naar herstel. Dat betekent niet dat je stil moet blijven zitten, maar wel dat je activiteiten moet vermijden die de pijn verergeren.
Ontstekingsremmers kunnen verlichting bieden, maar ze zijn geen permanente oplossing. Ik gebruik ze voornamelijk om acute fases te beheersen en de start van fysiotherapie mogelijk te maken.
Fysiotherapie is vaak de sleutel tot succes. Een goede fysiotherapeut kan u helpen uw mobiliteit, kracht en proprioceptie terug te winnen. Vooral na een verstuiking is het essentieel om het gewricht opnieuw te trainen om herhaling te voorkomen.
Steunzolen kunnen erg nuttig zijn, vooral als u problemen heeft met de ondersteuning van uw enkel, waardoor deze extra wordt belast. Soms is het corrigeren van de biomechanica van de voet al voldoende om het enkelprobleem op te lossen.
In complexere gevallen kunnen we injecties met hyaluronzuur of cortison overwegen. Deze behandelingen kunnen uitstekende resultaten opleveren, vooral bij beginnende artrose.
Wanneer een operatie noodzakelijk wordt

We kunnen niet altijd alles oplossen met conservatieve behandelingen. In sommige gevallen is een operatie wellicht de beste oplossing.
Enkelarthroscopie stelt ons in staat om "in" het gewricht te kijken en problemen zoals losse fragmenten, kraakbeenbeschadigingen of ontstekingen van het synoviale membraan te behandelen. Het is een minimaal invasieve techniek die een revolutie teweeg heeft gebracht in de behandeling van veel enkelproblemen.
Bij ernstige artritis kunnen we een artrodese (gewrichtsfusie) overwegen of, in bepaalde gevallen, een enkelprothese. De laatste is een complexe ingreep, maar kan bij geschikte patiënten de levenskwaliteit aanzienlijk verbeteren.
Revalidatie na een operatie is cruciaal. Elke ingreep heeft zijn eigen hersteltijd en het volgen van het revalidatieprotocol is essentieel voor het succes van de operatie.
Hoe enkelartrose te voorkomen

Voorkomen is altijd beter dan genezen. Er zijn een paar dingen die je kunt doen om je enkels te beschermen.
Het juiste schoeisel is essentieel. Schoenen met te hoge hakken, te platte zolen of schoenen die niet geschikt zijn voor de activiteit die je doet, kunnen problemen veroorzaken. Als je aan sport doet, investeer dan in schoenen die speciaal voor jouw discipline zijn ontworpen.
Een gezond lichaamsgewicht vermindert de belasting van je gewrichten. Elke extra kilo legt meer druk op je enkels, vooral tijdens het lopen en hardlopen.
Regelmatig bewegen houdt de spieren die de enkel stabiliseren sterk. Zelfs eenvoudige evenwichts- en proprioceptieoefeningen kunnen al een verschil maken.
Als je in het verleden verstuikingen hebt gehad, is het belangrijk om specifieke oefeningen te blijven doen om de stabiliteit van je gewricht te behouden. Een instabiele enkel is namelijk gevoeliger voor herhaalde blessures.
SmartHallux: Waar wij u kunnen helpen

Bij SmartHallux zijn we gespecialiseerd in voet- en enkelchirurgie. Dr. Luigi Manzi, die ruime ervaring heeft op dit gebied, stelt voor elke patiënt een persoonlijk behandelplan op met behulp van de modernste technieken.
Onze filosofie is om elk geval als uniek te behandelen. Er bestaan geen standaardoplossingen: elke patiënt heeft zijn eigen verhaal, behoeften en doelen. Daarom bieden we een uitgebreide beoordeling aan die begint met luisteren naar uw behoeften.
Het SmartHallux- team behandelt aandoeningen zoals hallux valgus , Morton-neuroma en andere misvormingen die voetpijn veroorzaken. SmartHallux biedt uitgebreide ondersteuning gedurende het gehele behandeltraject en is een uitstekende keuze voor een effectieve behandeling op maat. Boek nu uw consult bij het SmartHallux-team.
Vragen die u mij vaak stelt
Dokter, kan deze enkelpijn chronisch worden?
Helaas kan gewrichtspijn chronisch worden als deze niet goed behandeld wordt. Vooral verstuikingen die slecht behandeld worden, kunnen leiden tot aanhoudende instabiliteit en terugkerende pijn. Daarom is het belangrijk om de symptomen niet te onderschatten en medische hulp te zoeken.
Hoe lang duurt het herstel van enkelartrose?
Het hangt sterk af van de oorzaak. Een simpele verstuiking kan met de juiste behandeling binnen 2-4 weken genezen. Artrose daarentegen is een chronische aandoening die langdurige behandeling vereist. Peesontsteking kan maandenlange therapie vergen. Elk geval is anders.
Kan ik blijven sporten met gewrichtspijn?
Het hangt af van het type pijn en de intensiteit ervan. Over het algemeen kunnen pijnvrije activiteiten worden voortgezet. Als de pijn echter tijdens of na de activiteit verergert, is het raadzaam om tijdelijk te stoppen en een specialist te raadplegen.
Zijn de infiltraties pijnlijk?
Moderne infiltratietechnieken worden, mits met de juiste voorzorgsmaatregelen uitgevoerd, over het algemeen goed verdragen. We gebruiken dunne naalden en, indien nodig, een beetje plaatselijke verdoving. Het ongemak is minimaal en van korte duur.






